قیمت برخی داروها ۷ برابر شده است

نشست خبری یازدهمین نمایشگاه بین المللی دارو و صنایع وابسته (ایران فارما) با حضور مهدی پیرصالحی رئیس سازمان غذا و دارو، اکبر عبداللهی اصل سرپرست اداره کل امور دارو، محمد عبده‌زاده رئیس هیات مدیره سندیکای صاحبان صنایع داروهای انسانی ایران و محمدرضا موسوی عضو هیأت مدیره سندیکای صاحبان صنایع داروهای انسانی امروز ۲۴ شهریورماه ۱۴۰۵ در جمعی از اصحاب رسانه برگزار شد.

در ابتدای نشست، رئیس سازمان غذا و دارو با اشاره به شرایط جنگی کشور گفت: در حال حاضر همه ما در یک جبهه برای مقاومت و تاب‌آوری ایران تلاش می‌کنیم؛ از صنعت که برای تولید تلاش می‌کند تا دولت که برای تأمین ارز، ریال، قیمت و انجام هماهنگی‌های لازم اقدام می‌کند و در نهایت رسانه‌ها که این اقدامات را به مردم منتقل می‌کنند.
«ایران سلامت می‌ماند»؛ هدف نمایشگاه ایران فارما
پیرصالحی با اشاره به برگزاری چندین دوره نمایشگاه ایران فارما گفت: این نمایشگاه یکی از نقاط قوت صنعت دارو و صنعت نمایشگاهی کشور است و اهداف مختلفی از جمله نمایش توانمندی‌های صنعت، تاب‌آوری کشور و نوآوری‌های این حوزه را دنبال می‌کند.رئیس سازمان غذا و دارو ادامه داد: این نمایشگاه فرصت مناسبی برای ایجاد ارتباط شبکه‌ای میان تولیدکنندگان، تأمین‌کنندگان و مسئولانی است که از نمایشگاه بازدید می‌کنند و دغدغه‌های صنعت را از نزدیک می‌شنوند، اما همه این اقدامات برای یک هدف انجام می‌شود و آن هم این است که سلامت کشور در هر شرایط سختی تاب‌آوری داشته باشد.
وی با اشاره به شعار امسال نمایشگاه «ایران سلامت می‌ماند»، گفت: صنعت سلامت کشور در شرایط سختی قرار داشته است؛ این دولت کار خود را با بحران ترور شهید هنیه آغاز کرد، سپس موضوع اسنپ‌بک، جنگ ۱۲ روزه، جنگ ۴۰ روزه و تحریم‌های شدید دریایی و هوایی و همچنین تحریم‌های بانکی و مالی را پشت سر گذاشتیم.
کاهش ۹۰۰ میلیون دلاری ارز ترجیحی دارو
پیرصالحی با اشاره به تأثیر شرایط اقتصادی و محدودیت‌های ارزی بر صنعت دارو اظهار کرد: در چنین شرایطی، مسیرهای حمل‌ونقل سخت‌تر و طولانی‌تر و هزینه‌های آن بیشتر می‌شود و محدودیت‌های ارزی نیز بر تأمین دارو و تجهیزات پزشکی اثر می‌گذارد.

وی افزود: سال گذشته حدود ۳.۵ میلیارد دلار ارز ترجیحی برای حوزه دارو و تجهیزات اختصاص می‌یافت که امسال این رقم در بودجه مصوب دولت و مجلس به ۳ میلیارد دلار کاهش یافته است؛ بنابراین ۵۰۰ میلیون دلار از ارز ترجیحی این حوزه در ابتدای سال کم شده است.
رئیس سازمان غذا و دارو ادامه داد: نیاز کشور به این میزان دارو و تجهیزات که ارز ترجیحی آن حذف شده، از بین نمی‌رود و باید تأمین شود؛ بنابراین بخشی از این کالاها باید با ارز غیرترجیحی تأمین شوند.
پیرصالحی گفت: حدود ۴۰۰ میلیون دلار دیگر نیز از ابتدای سال، با پیشنهاد سازمان غذا و دارو از ارز ترجیحی خارج شده است؛ زیرا در برخی حوزه‌ها از جمله انسولین، آلبومین و IVIG، تخصیص ارز ترجیحی به واردات می‌توانست تولیدکنندگان داخلی را با مشکل مواجه کرده و تأمین دارو را دچار اختلال کند.
وی تأکید کرد: در مجموع، نسبت به سال گذشته حدود ۹۰۰ میلیون دلار ارز ترجیحی کمتری در حوزه دارو و تجهیزات پزشکی استفاده می‌کنیم و اختلاف نرخ این ارز با نرخ فعلی، طبیعتاً روی قیمت دارو اثر می‌گذارد.
افزایش نرخ ارز غیرترجیحی و فشار بر قیمت دارو
رئیس سازمان غذا و دارو با اشاره به ارز غیرترجیحی مورد استفاده صنعت دارو گفت: سال گذشته حدود ۱.۵ میلیارد دلار ارز غیرترجیحی با نرخ حدود ۶۰ تا ۷۰ هزار تومان دریافت می‌کردیم، اما این نرخ اکنون به حدود ۱۷۰ هزار تومان رسیده است.
وی افزود: این اختلاف نرخ مستقیماً روی قیمت دارو اثر می‌گذارد، چراکه صنعت برای ادامه تولید باید هزینه ارزی خود را تأمین کند.پیرصالحی ادامه داد: علاوه بر تغییر نرخ ارز، افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل، انتقال ارز، بسته‌بندی و مواد اولیه نیز بر قیمت تمام‌شده دارو اثرگذار است.

«داروی ارزان اما نایاب» راه‌حل نیست
وی با تأکید بر ضرورت تأمین منابع مورد نیاز بیمه‌ها گفت: اگر قیمت دارو متناسب با تغییر نرخ ارز، تورم و افزایش هزینه‌های تولید و حمل‌ونقل اصلاح نشود، ممکن است با داروی ارزان‌قیمتی مواجه شویم که در قفسه داروخانه وجود ندارد و در مقابل مجبور شویم داروی گران‌قیمت خارجی وارد کنیم.
رئیس سازمان غذا و دارو افزود: کمیسیون قیمت‌گذاری دارو با حضور سازمان حمایت، شورای عالی بیمه و نمایندگان مجلس تشکیل می‌شود و در تعیین قیمت‌ها دقت لازم صورت می‌گیرد، اما نمی‌توان قیمت واقعی دارویی را که نرخ ارز یا هزینه تولید آن تغییر کرده، نادیده گرفت.پیرصالحی تأکید کرد: این افزایش قیمت باید از مسیر بیمه‌ها به مردم بازگردد و سازمان برنامه و بودجه باید اختلاف ناشی از حذف یا تغییر نرخ ارز را ببیند و منابع لازم برای بیمه‌ها در بودجه در نظر گرفته شود.

بدهی بیمه‌ها به بخش سلامت افزایش یافته است
وی با بیان اینکه مشکل اصلی، پذیرش قیمت‌های جدید از سوی بیمه‌ها نیست، گفت: تا اینجای سال و با بودجه‌های فعلی، بیمه‌ها افزایش قیمت‌ها را پذیرفته‌اند؛ نگرانی این است که در ادامه سال، بدهی آنها به بخش سلامت افزایش پیدا کند.رئیس سازمان غذا و دارو افزود: مطالبات صنعت دارو و تجهیزات پزشکی امروز به حدی رسیده که کار را برای فعالان این حوزه سخت کرده است و باید منابع لازم برای پوشش این اختلاف قیمت‌ها تأمین شود تا بیمه‌ها بتوانند حمایت لازم را از مردم داشته باشند و پرداختی بیماران افزایش پیدا نکند.
پیرصالحی بر ضرورت پیش‌بینی منابع مناسب در بودجه سال آینده تأکید کرد و گفت: از همین حالا باید بودجه دارو و تجهیزات پزشکی کشور به‌گونه‌ای نوشته شود که بتوانیم تاب‌آوری این حوزه را حفظ کنیم.
هشدار درباره روایت‌های کلی از کمبود دارو
وی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به انتشار برخی گزارش‌ها درباره کمبود و گرانی دارو گفت: دشمن از همه ابزارهای خود استفاده می‌کند تا دارو را به یک بحران کشوری تبدیل کند و امروز در شبکه‌های خارج از کشور نیز روی موضوع دارو برنامه‌ریزی می‌شود.
رئیس سازمان غذا و دارو افزود: وقتی گفته می‌شود «دارو نیست» یا «دارو گران است»، باید مشخص شود کدام دارو وجود ندارد یا گران شده است. ما حدود ۱۷ هزار پروانه دارویی داریم و قطعاً در برخی داروها کمبود وجود دارد، اما نمی‌توان وضعیت همه داروها را به‌صورت کلی توصیف کرد.
پیرصالحی ادامه داد: اگر گزارشی درباره کمبود یا گرانی یک داروی مشخص منتشر شود، سازمان غذا و دارو حتماً پاسخگو خواهد بود و درباره وضعیت آن دارو اطلاع‌رسانی می‌کند.
کمبود داروهای ضروری در کمترین حد ممکن است
وی با اشاره به وضعیت داروهای ضروری و حیاتی گفت: در دو جنگ و یک ناآرامی کشور در دی‌ماه، داروهای ضروری و حیاتی بیماران به‌صورت رایگان تأمین شد و در این حوزه با کمبود مواجه نبودیم.
رئیس سازمان غذا و دارو افزود: داروهای ضروری و حیاتی که حتی پیش از جنگ نیز با کمبود مواجه بودند، امروز با توجه به شرایط اقتصادی کشور در کمترین سطح کمبود قرار دارند.
پیرصالحی تأکید کرد: در حوزه داروهای برند، کمبودها بیشتر است و مشکلاتی وجود دارد؛ شرایط کشور ایجاب نمی‌کند که در این وضعیت همه داروهای برند را موجود داشته باشیم و قیمت آنها نیز تحت پوشش بیمه قرار گیرد.
وی توضیح داد: در داروهای ژنریک، با وجود افزایش قیمت، بیمه پوشش لازم را ارائه می‌دهد و پرداختی مردم به همان میزان افزایش پیدا نکرده است؛ اما در داروهای برند، اختلاف پرداختی مردم بیشتر شده است، چراکه بیمه‌ها از داروی ایرانی حمایت بیشتری می‌کنند و داروی وارداتی که با ارز آزاد تأمین می‌شود، تحت حمایت مشابه قرار نمی‌گیرد.
پیگیری تأمین دارو از هند در سطح رئیس‌جمهور
پیرصالحی با اشاره به اقدامات انجام‌شده برای تأمین دارو گفت: هماهنگی‌های لازم با بانک مرکزی، وزارت راه و سایر نهادها انجام شده است و حتی رئیس‌جمهور در سفر خود به هند برای اجلاس، شخصاً موضوع حمل‌ونقل و تأمین برخی داروها را پیگیری کرد.
وی افزود: در همین سفر نیز با انجام یکی دو پرواز، مقداری از مواد اولیه و دارو از هند وارد کشور شد و وزیر بهداشت نیز شخصاً موضوع تأمین دارو را پیگیری می‌کند.

تأکید بر حمایت از تولید داخل
رئیس سازمان غذا و دارو با اشاره به کمک‌های دارویی کشورهای دوست گفت: از اهدای دارو به کشور در شرایط جنگی و سخت استقبال می‌کنیم، اما حجم داروهای اهدایی در مقایسه با میزان مصرف کشور بسیار محدود است.
وی ادامه داد: حتی حجم داروی اهدایی به کشور به اندازه مصرف یک ماه یک بیمارستان نیز نیست؛ بنابراین نمی‌توان تصور کرد که داروهای اهدایی می‌توانند نیاز کشور را تأمین کنند.
پیرصالحی تأکید کرد: اگر به صنعت داخلی متکی نباشیم، نه اهدای دارو و نه حتی خرید آن نمی‌تواند مشکل ما را حل کند، زیرا منابع مورد نیاز برای تأمین داروی کشور بسیار بیشتر از توان اقتصادی کشور برای اداره آن با واردات خواهد بود.
ضرورت اطلاع‌رسانی دقیق درباره کمبودها
وی از رسانه‌ها خواست در گزارش‌های مربوط به دارو، نام دارو و وضعیت دقیق آن را مشخص کنند و گفت: کمبودهای واقعی وجود دارد و وظیفه ما تأمین آنهاست، اما باید مراقب باشیم مردم دچار «حس کمبود القایی» نشوند.رئیس سازمان غذا و دارو همچنین از گزارش‌های تخصصی رسانه‌ای در حوزه دارو تقدیر کرد و گفت: گزارش‌های مثبت و کارشناسی درباره وضعیت دارو می‌تواند به آرامش مردم کمک کند.
صنعت دارو در مسیر نوآوری
پیرصالحی در پایان با اشاره به ظرفیت‌های صنعت دارویی کشور گفت: در دو سال گذشته با وجود بحران‌ها، صنعت دارو به فکر نوآوری بوده است و داروهای جدیدی در کشور تولید و وارد بازار شده‌اند.

وی افزود: در همین شرایط سخت، صنعت کشور به علم روز و آینده دنیا توجه کرده و در حوزه‌هایی مانند سل‌تراپی و محصولات جدید فعالیت‌هایی در حال انجام است؛ همچنین تولید مواد اولیه در کشور در حال تعمیق است و این تلاش‌ها برای افزایش تاب‌آوری صنعت سلامت ادامه دارد.

تداوم چالش‌های حمل‌ونقل دریایی و هوایی دارو و مواد اولیهرئیس سازمان غذا و دارو در خصوص آخرین وضعیت حمل‌ونقل دارو و مواد اولیه مورد نیاز صنعت داروسازی گفت: بخشی از مشکلات حمل‌ونقل دریایی همچنان پابرجاست و برای حمل مستقیم دریایی مسیر مشخصی باز نشده است.
در حال مذاکره هستیم تا با اخذ مجوزهای لازم، امکان حمل مستقیم دارو و تجهیزات پزشکی فراهم شود، اما در حال حاضر بخش عمده حمل‌ونقل دریایی به صورت غیرمستقیم انجام می‌شود.
وی افزود: در این مدت نیز برای تعداد محدودی از پروازها مجوزهایی اخذ شد و برخی پروازها انجام گرفت؛ امیدواریم بتوانیم مجوز پروازهای بیشتری را دریافت کنیم تا روند انتقال دارو و تجهیزات با سرعت بیشتری انجام شود. با این حال، موضوع حمل‌ونقل همچنان یکی از چالش‌های اصلی در حوزه تأمین و تدارک دارو است.
پیرصالحی تصریح کرد: یکی از مهم‌ترین چالش‌های تأمین دارو، تأمین مواد اولیه است که بخش قابل توجهی از آن از مبدا هند انجام می‌شود. به دلیل اختلال در پروازهای مستقیم و مشکلات موجود در مسیرهای دریایی، انتقال این مواد با دشواری مواجه شده و بخش قابل توجهی از کمبودهای دارویی نیز به مشکلات مربوط به تأمین مواد اولیه بازمی‌گردد.
برخورد با سبدفروشی دارو و مکمل
رئیس سازمان غذا و دارو درباره گزارش‌هایی مبنی بر سبدفروشی در شرکت‌های پخش دارو اظهار کرد: اگر برخی شرکت‌های پخش، داروی مورد نیاز را مشروط به خرید کالاهای دیگری مانند مکمل‌ها عرضه کنند، این اقدام تخلف است و بازرسی سازمان غذا و دارو نسبت به موضوع سبدفروشی حساسیت دارد.

وی ادامه داد: هر گزارشی که درباره سبدفروشی دریافت شود، با همکاری سازمان تعزیرات حکومتی مورد بررسی قرار می‌گیرد و در صورت احراز تخلف، با متخلفان برخورد و پرونده آنها به تعزیرات معرفی می‌شود.
پیرصالحی گفت: هرچند متأسفانه برخی شرکت‌های پخش، به دلیل شرایط خاص، در موارد محدودی اقدام به این کار کرده‌اند، اما در هر موردی که گزارش سبدفروشی دریافت و تخلف احراز شده، برخورد لازم صورت گرفته است.
وی تأکید کرد: در شرایطی که دارو به سختی تأمین می‌شود و باید هرچه سریع‌تر به دست مردم برسد، لازم است در تمام زنجیره تأمین نیز دقت لازم وجود داشته باشد.شرکت‌های پخش باید به‌ویژه در مورد داروهای دچار کمبود یا داروهایی که موجب نگرانی مردم شده‌اند، این اقلام را بدون سبدفروشی و بر اساس سهمیه‌های اعلامی اداره کل دارو به دانشگاه‌ها و دانشکده‌های علوم پزشکی، در اختیار داروخانه‌ها قرار دهند.
افزایش قیمت دارو متناسب با هزینه‌های تأمین
رئیس سازمان غذا و دارو درباره میزان افزایش قیمت دارو نیز گفت: اگر بخواهیم افزایش قیمت را به صورت تک‌به‌تک برای داروها محاسبه کنیم، با طیف متفاوتی مواجه هستیم؛ برخی داروها تاکنون هیچ افزایش قیمتی نداشته‌اند و در مقابل، برخی داروهای کاملاً وارداتی با حذف ارز ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومانی و انتقال به نرخ‌های بالاتر، افزایش قیمت قابل توجهی داشته‌اند.
وی افزود: در برخی داروهای کاملاً وارداتی، افزایش قیمت حتی به حدود شش تا هفت برابر نیز رسیده است، اما زمانی که از متوسط افزایش قیمت صحبت می‌کنیم، باید کل سبد دارویی کشور را در نظر بگیریم؛ چراکه یک دارو ممکن است هفت برابر افزایش قیمت داشته باشد، دارویی دیگر هیچ افزایش قیمتی نداشته باشد و داروهای دیگر نیز ۱۰ یا ۲۰ درصد افزایش داشته باشند.
پیرصالحی با اشاره به تأثیر افزایش قیمت دارو بر پرداختی بیماران بیان کرد: بر اساس گزارشی که سازمان بیمه سلامت اعلام کرده، پرداختی بیمار حدود ۳۵ درصد افزایش پیدا کرده است، در حالی که متوسط افزایش قیمت دارو حدود ۳ درصد بوده است.
احتمال اصلاح قیمت دارو در نیمه دوم سال
وی درباره احتمال افزایش قیمت دارو در نیمه دوم سال گفت: این موضوع به شرایط کشور بستگی دارد. اگر شرایط تورمی ادامه داشته باشد و نرخ‌های مؤثر بر قیمت تمام‌شده افزایش پیدا کند، طبیعتاً متناسب با آن اصلاح قیمت خواهیم داشت؛ با این حال، با توجه به اینکه بخش عمده اصلاحات قیمتی در نیمه نخست سال انجام شده است، انتظار می‌رود میزان اصلاح قیمت در نیمه دوم سال بسیار کمتر باشد.
پیرصالحی تأکید کرد: هیچ‌کس از افزایش قیمت دارو استقبال نمی‌کند. تولیدکننده، دولت و به‌ویژه مردم علاقه‌مند هستند دارو با پایین‌ترین قیمت ممکن تأمین شود.
تلاش سازمان غذا و دارو نیز این است که افزایش قیمت در حداقل میزان ممکن باشد.
کنترل افزایش قیمت دارو در شرایط تورمی
رئیس سازمان غذا و دارو ادامه داد: هرگاه در کشور تغییر نرخ ارز اتفاق می‌افتد، چه در ارز ترجیحی و چه در سایر نرخ‌های ارزی، این موضوع بر قیمت تمام‌شده دارو تأثیر می‌گذارد. تلاش ما این است که اثر این تغییرات در قیمت دارو به حداقل برسد.

وی افزود: به طور معمول، در سازمان غذا و دارو تا حدود ۱۰ درصد افزایش نرخ ارز را در قیمت دارو لحاظ نمی‌کنیم، اما زمانی که افزایش نرخ ارز بیش از این میزان باشد، نمی‌توان این فشار را به صنعت تحمیل کرد که دارو را با ارز گران‌تر تأمین کند اما همچنان با قیمت قبلی عرضه شود.
پیرصالحی گفت: تلاش سازمان غذا و دارو این است که هم تولیدکنندگان و واردکنندگان بتوانند از منابع ارزی ارزان‌تر استفاده کنند و هم قیمت دارو کنترل شود تا فشار کمتری به مردم وارد شود. با این حال، در جایی که دیگر امکان کنترل وجود نداشته باشد، برای تداوم فعالیت صنعت و تأمین دارو، ناچار به اصلاح قیمت خواهیم بود.
قیمت داروی ایرانی همچنان پایین‌تر از بسیاری از کشورهاست
وی با بیان اینکه قیمت دارو در ایران با وجود افزایش‌های اخیر همچنان در مقایسه با بسیاری از کشورها پایین‌تر است، بیان کرد: اگر نتوانیم دارو را از تولیدکنندگان داخلی تأمین کنیم، ناچار خواهیم بود هزینه‌های چندبرابری برای واردات پرداخت کنیم. بنابراین باید از تولیدکننده داخلی به اندازه‌ای حمایت کنیم که بتواند تاب‌آوری خود را حفظ کرده و به تولید ادامه دهد.
پیرصالحی تصریح کرد: به نظر می‌رسد سازمان غذا و دارو تاکنون در کنترل قیمت‌ها موفق بوده است، هرچند صنعت داروسازی به شدت از شرایط موجود ناراضی است، اما دولت و سازمان غذا و دارو تا جایی که امکان داشته، کنترل قیمت را انجام داده‌اند.
ادامه تأمین دارو از چین، هند و اروپا
رئیس سازمان غذا و دارو درباره وضعیت واردات دارو و مواد اولیه از کشورهای مختلف نیز گفت: واردات از چین همچنان در حال انجام است و هم داروهای ساخته‌شده و هم مواد اولیه مورد نیاز از این کشور تأمین می‌شود.
وی افزود: در مورد هند نیز خرید مواد اولیه همچنان انجام می‌شود، اما مشکلاتی در این مسیر وجود داشته و همچنان ادامه دارد.
تلاش می‌کنیم این مشکلات کاهش پیدا کند و در مواردی نیز برای انتقال محموله‌ها مجوزهای موردی پرواز دریافت می‌شود. همچنین بخشی از محموله‌ها از مسیرهای دریایی جایگزین منتقل می‌شوند، هرچند این روند زمان بیشتری نیاز دارد.
پیرصالحی درباره تأمین دارو از کشورهای اروپایی بیان کرد: داروهای برند اروپایی که تأمین مالی آنها از مسیر بانکی انجام می‌شد، امروز در برخی موارد با مشکل مواجه شده‌اند؛ اما داروهایی که امکان انتقال منابع مالی آنها از مسیرهای غیربانکی وجود دارد، همچنان تأمین می‌شوند.
وی ادامه داد: اگر یک دارو صرفاً از طریق یک بانک اروپایی قابل تأمین باشد و آن بانک دیگر امکان انتقال وجه نداشته باشد، طبیعتاً تأمین آن دارو از آن منبع اروپایی امکان‌پذیر نخواهد بود. در چنین شرایطی به دنبال منابع جایگزین خواهیم رفت؛ چه در اروپا و چه در کشورهای شرقی، و هر منبعی که بتواند داروی مورد نیاز کشور را با رعایت الزامات کیفیت، تأییدیه GMP و استانداردهای لازم تأمین کند، مورد استفاده قرار خواهد گرفت.
ضرورت توجه به افزایش هزینه‌های تولید دارو
پیرصالحی در پاسخ به پرسشی درباره آینده قیمت دارو گفت: اگر نرخ تورم کشور ثابت بماند و تمام عوامل مؤثر بر بهای تمام‌شده دارو نیز مانند سایر صنایع ثابت بمانند، انتظار می‌رود قیمت دارو نیز ثابت بماند. اما بررسی تغییرات قیمت دارو باید با توجه به مجموعه عوامل مؤثر بر بهای تمام‌شده انجام شود.
وی افزود: باید بررسی شود که از ابتدای سال تاکنون حقوق و دستمزد چه میزان افزایش یافته، نرخ ارز چقدر تغییر کرده، قیمت مواد اولیه‌ای که از پتروشیمی خریداری می‌شود چه میزان افزایش داشته و هزینه‌های حمل‌ونقل در ماه‌های اخیر چقدر بالا رفته است.
رئیس سازمان غذا و دارو ادامه داد: برای یک ماده جانبی که ممکن است پیش از این با قیمت حدود دو دلار به ازای هر کیلوگرم و از طریق کشتی وارد می‌شده، اکنون در صورت امکان انتقال هوایی، هزینه حمل می‌تواند به چند برابر برسد. بنابراین تمام این عوامل در کنار یکدیگر بهای تمام‌شده دارو را تعیین می‌کنند.
وی تأکید کرد: کارخانه داروسازی نمی‌تواند بدون نیروی انسانی، مواد اولیه، بسته‌بندی و هزینه حمل‌ونقل فعالیت کند. تمام این هزینه‌ها باید پرداخت شود و در نهایت مجموع آنها بهای تمام‌شده دارو را تشکیل می‌دهد، در حالی که بخش عمده این عوامل در اختیار صنعت نیست و تحت تأثیر شرایط اقتصادی و بازار قرار دارد.
پیرصالحی گفت: اگر شرایط اقتصادی و تورمی کشور به گونه‌ای باشد که همه اجزای زنجیره ثابت بمانند، ثابت ماندن قیمت دارو نیز امکان‌پذیر است و حتی کاهش قیمت دارو نیز به نفع مردم خواهد بود؛ اما زمانی که همه اجزای زنجیره با یک خبر یا اتفاق تغییر می‌کنند، نمی‌توان بخش پایانی زنجیره را به صورت مصنوعی ثابت نگه داشت.

وی افزود: منابعی که از محل اختلاف نرخ ارز، سود و عوارض گمرکی و درآمدهای مالیاتی ایجاد می‌شود، باید در مسیر پوشش بیمه‌ای دارو قرار گیرد تا در صورت افزایش قیمت دارو، سهم پرداخت از جیب مردم افزایش پیدا نکند. اگر پوشش بیمه‌ای افزایش یابد، می‌توان آثار افزایش هزینه‌های تأمین دارو را بهتر مدیریت کرد.
بررسی دورریز مکمل‌ها و داروهای تاریخ‌مصرف‌گذشته
رئیس سازمان غذا و دارو در واکنش به انتشار تصاویری از دورریز مکمل‌ها و داروها در فضای مجازی اظهار کرد: یک مورد مربوط به مکمل‌ها و مورد دیگری مربوط به دارو بود که هر دو موضوع برای بررسی به واحد بازرسی سازمان غذا و دارو ارجاع شده است.
وی افزود: باید مشخص شود منابع تأمین این داروها و مکمل‌ها کجا بوده و چگونه این اقلام به این وضعیت رسیده‌اند. در مورد مکمل‌ها نیز حساسیتی نسبت به میزان خرید وجود ندارد، اما اگر در جایی خرید بیش از نیاز انجام شده و در نتیجه کالا در انبار باقی مانده و تاریخ مصرف آن گذشته باشد، باید مطابق ضوابط مربوط به امحای کالاهای سلامت‌محور با آن برخورد شود.
پیرصالحی گفت: دارو، مکمل و سایر کالاهای سلامت‌محور برای امحا ضوابط مشخصی دارند و اگر این اقلام در داروخانه یا انبار باقی مانده و به هر دلیلی تاریخ مصرف آنها گذشته باشد، باید مطابق مقررات امحا شوند.

وی تأکید کرد: این موضوع را به طور جدی پیگیری می‌کنیم تا مشخص شود این اقلام از چه منبعی خارج شده‌اند و در صورت احراز تخلف، برخورد لازم انجام خواهد شد. در شرایط فعلی کشور، همه ما باید از منابع کشور صیانت کنیم. دارو و مکمل هر دو از منابع ارزی کشور استفاده می‌کنند و نباید با خرید بیش از نیازآنزای ایرانی تفاوتی با واکسن‌های وارداتی سال‌های گذشته داشت. واکسن‌های وارداتی معمولاً به صورت ریکامبیننت تولید نمی‌شدند، در حالی که واکسن ایرانی از نوع ریکامبیننت بود؛ نوعی از واکسن که در دنیا قیمت و انبارداری نامناسب، این منابع به هدر بروند.
انصراف تولیدکننده ایرانی از تولید واکسن آنفلوآنزا
پیرصالحی درباره وضعیت واکسن آنفلوآنزای ایرانی نیز گفت: واکسن آنفلوآنزای ایرانی تفاوتی با واکسن‌های وارداتی سال‌های گذشته داشت. واکسن‌های وارداتی معمولاً به صورت ریکامبیننت تولید نمی‌شدند، در حالی که واکسن ایرانی از نوع ریکامبیننت بود؛ نوعی از واکسن که در دنیا قیمت بالاتری دارد.
وی افزود: شرکت ایرانی انتظار داشت واکسن خود را با قیمتی مشابه واکسن ریکامبیننت خارجی یا درصدی از آن عرضه کند. سازمان غذا و دارو در سال‌های گذشته تلاش کرد با قیمت‌گذاری مناسب از این تولید حمایت کند و حتی در مقطعی قیمت واکسن ایرانی معادل قیمت واکسن وارداتی تعیین شد، در حالی که هزینه تولید داخلی آن پایین‌تر بود.

رئیس سازمان غذا و دارو ادامه داد: با وجود این حمایت‌ها، استقبال مناسبی از واکسن ایرانی صورت نگرفت. متأسفانه در برخی حوزه‌های دارویی این نگاه وجود دارد که مردم صرفاً یک برند اروپایی یا آمریکایی را ترجیح می‌دهند. در دو تا سه سال گذشته، شاید نیمی از تولید واکسن آنفلوآنزای ایرانی یا حتی بیش از نیمی از آن در پایان فصل آنفلوآنزا به دلیل عدم استقبال، امحا می‌شد و این مسئله زیان قابل توجهی به تولیدکننده وارد کرد.
وی تصریح کرد: شرکت تولیدکننده امسال انصراف خود را از تولید واکسن آنفلوآنزا اعلام کرد و این موضوع برای سازمان غذا و دارو خبر خوبی نبود؛ زیرا از یک سو یک تولیدکننده ایرانی به دلیل شرایط اقتصادی و قیمت‌گذاری از چرخه تولید خارج شد و از سوی دیگر، با توجه به شرایط واکسن آنفلوآنزا در دنیا، می‌توانستیم از ظرفیت این تولید داخلی استفاده کنیم.
پیرصالحی گفت: سیاست حمایتی سازمان در سال گذشته این بود که واکسن ایرانی معادل قیمت واکسن وارداتی قیمت‌گذاری شود؛ در حالی که در سال‌های قبل قیمت آن حدود یک‌سوم قیمت واکسن وارداتی بود. با این حال، عدم استقبال از واکسن ایرانی موجب شد تولیدکننده متحمل زیان شود.
وی در پایان تأکید کرد: رسانه‌ها می‌توانند در اصلاح نگاه عمومی به تولیدات داخلی نقش مهمی داشته باشند. در مورد واکسن آنفلوآنزا نیز واکسن ایرانی از نظر فناوری تولید، محصولی باکیفیت بود، اما نگاه احساسی به برندهای خارجی و تصور برتری محصول خارجی، در نهایت به تولیدکننده داخلی آسیب زد.