وقتی تضمین، فناوری و اعتماد به یک مسیر مشترک می‌رسند

به گزارش اختصاصی پایگاه خبری جمهور نیوز، معمولاً در صنعت بیمه حرف از فروش بیمه‌نامه، افزایش پرتفوی، کنترل خسارت و رضایت بیمه‌گذاران است. همه اینها مهم‌اند، اما تصویری که از بیمه دی در ماه‌های اخیر ترسیم شده، کمی فراتر از این چارچوب حرکت می‌کند.

شرکتی که از یک سو روی جمعیت بزرگی از بیمه‌گذاران خود حساب باز کرده و از سوی دیگر به دنبال توسعه خدمات دیجیتال است، حالا وارد حوزه‌ای شده که ارتباط مستقیمی با تأمین مالی و مدیریت ریسک دارد.

صندوق تضمین غیردولتی «مهرگان دی شهر» از همین زاویه قابل توجه است. این صندوق قرار است میان بانک، بازار سرمایه و صنعت بیمه پیوند ایجاد کند؛ سه بخشی که هر کدام به تنهایی ظرفیت زیادی دارند، اما کنار هم می‌توانند ابزارهای تازه‌ای برای حل مسائل تأمین مالی بسازند.

ایده اصلی ساده است و آن اینکه همه متقاضیان تأمین مالی الزاماً نباید برای دریافت اعتبار به وثیقه‌های سنتی متکی باشند. اگر اعتبارسنجی دقیق‌تر شود و ریسک بهتر شناخته و مدیریت شود، راه برای تأمین مالی گروه بیشتری از بنگاه‌ها باز خواهد شد.

صندوقی برای عبور از دیوار وثیقه‌های سنتی

یکی از مسائل جدی در تأمین مالی، وابستگی زیاد به وثیقه‌های ملکی و روش‌های سنتی ضمانت است. این مسئله به‌خصوص برای بنگاه‌های کوچک و متوسط می‌تواند یک مانع واقعی باشد. ممکن است یک کسب‌وکار از نظر فعالیت اقتصادی، بازار و توان بازپرداخت شرایط مناسبی داشته باشد، اما نتواند وثیقه‌ای در اختیار بانک بگذارد که با معیارهای معمول همخوان باشد.

صندوق تضمین غیردولتی می‌تواند بخشی از این معادله را تغییر دهد. قرار نیست چنین صندوقی جای بانک را بگیرد. نقش آن بیشتر شبیه یک حلقه واسط و تسهیلگر است؛ جایی که اطلاعات، اعتبارسنجی، ارزیابی ریسک و ظرفیت‌های صنعت بیمه در کنار منابع بانکی و ابزارهای بازار سرمایه قرار می‌گیرند.

همین ترکیب، دلیل اهمیت حضور بیمه دی در این ساختار است. صنعت بیمه اساساً با مفهوم ریسک سر و کار دارد و تجربه آن در شناسایی، قیمت‌گذاری و انتقال ریسک می‌تواند در چنین سازوکاری کاربرد متفاوتی پیدا کند. در صورت اجرای درست، نتیجه فقط صدور یک ضمانت‌نامه جدید نیست؛ بلکه می‌تواند به شکل‌گیری نگاه حرفه‌ای‌تر به ریسک اعتباری منجر شود.

از طرف دیگر، کاهش ریسک نکول برای بانک‌ها اهمیت مستقیمی دارد. هرچه ریسک بهتر مدیریت شود، احتمال شکل‌گیری مطالبات غیرجاری کمتر خواهد شد و منابع بانکی می‌تواند با اطمینان بیشتری در اختیار بخش مولد اقتصاد قرار گیرد. این همان نقطه‌ای است که یک ابزار مالی جدید می‌تواند از یک پروژه سازمانی فراتر برود و اثر خود را در فضای واقعی کسب‌وکار نشان دهد.

بیمه دی در حال تعریف نقش تازه‌ای برای خودش است

اما ماجرا فقط به صندوق ختم نمی‌شود. پشت این اتفاق، تغییر نگاه به مفهوم شرکت بیمه هم دیده می‌شود. بیمه دی با جامعه‌ای حدود ۹ میلیون بیمه‌گذار روبه‌روست و در کنار آن، حدود یک میلیون و ۶۰۰ هزار عضو فعال در سوپر اپلیکیشن «دی‌دار» و حدود یک میلیون عضو در باشگاه فیروزه‌ای دارد. چنین جامعه‌ای صرفاً یک عدد بزرگ در گزارش‌های عملکردی نیست؛ یک ظرفیت اقتصادی و ارتباطی است که می‌تواند مبنای طراحی خدمات تازه قرار بگیرد.

اینجا موضوع اعتماد اهمیت پیدا می‌کند. در بیمه، رابطه مشتری با شرکت با لحظه خرید تمام نمی‌شود. اتفاقاً بخش سخت ماجرا بعد از فروش آغاز می‌شود؛ زمانی که بیمه‌گذار انتظار دارد شرکت در زمان خسارت، بدون پیچیدگی و سردرگمی کنار او باشد. اگر این تجربه خوب باشد، اعتماد شکل می‌گیرد و اگر خراب شود، بازسازی آن به‌سادگی ممکن نیست.

به همین دلیل، افزایش فروش به تنهایی نمی‌تواند معیار موفقیت باشد. فروش، کنترل خسارت و وصول مطالبات باید همزمان مدیریت شوند. رشد پرتفوی زمانی ارزش دارد که بتوان آن را حفظ کرد و به رابطه‌ای پایدار با بیمه‌گذار تبدیل کرد. این نگاه، به‌خصوص در شرایطی که رقابت میان شرکت‌های بیمه جدی است، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

از این منظر، صندوق تضمین نیز می‌تواند بخشی از همین تغییر رویکرد باشد؛ حرکت از یک شرکت صرفاً فروشنده بیمه‌نامه به مجموعه‌ای که در طراحی و مدیریت ابزارهای مالی و اعتباری هم نقش دارد. البته این مسیر نیازمند دقت است.

موفقیت صندوق را نه با مراسم آغاز فعالیت، بلکه با کیفیت اعتبارسنجی، مدیریت ریسک، انتخاب درست متقاضیان و توان آن در ایجاد اعتماد میان طرف‌های مختلف باید سنجید.

فناوری؛ زیرساختی که قرار است همه این قطعات را به هم وصل کند

در کنار این تحول، هوشمندسازی یکی از محورهای اصلی برنامه‌های بیمه دی عنوان شده است. این موضوع هم اتفاقاً ارتباط مستقیمی با بحث صندوق تضمین دارد. اعتبارسنجی، تحلیل رفتار مشتری، ارزیابی ریسک، مدیریت خسارت و حتی ارائه خدمات بیمه‌ای بدون استفاده جدی از داده و فناوری، روزبه‌روز دشوارتر می‌شود.

بیمه دی طی ۱۸ ماه گذشته تمرکز ویژه‌ای بر این مسیر داشته و سه پروژه بزرگ در حوزه تحول دیجیتال، هوشمندسازی و توسعه زیرساخت‌های مرتبط با درمان را در دستور کار قرار داده است. معنای این اقدامات را نباید فقط در راه‌اندازی چند سامانه یا دیجیتالی شدن فرآیندها خلاصه کرد. مسئله اصلی این است که تصمیم‌گیری در شرکت به تدریج از تجربه صرف به سمت ترکیب تجربه، داده و تحلیل حرکت کند.

برای یک شرکت بیمه با میلیون‌ها بیمه‌گذار، این تغییر اهمیت زیادی دارد. هرچه اطلاعات دقیق‌تر در دسترس باشد، شناخت مشتری بهتر می‌شود، رسیدگی به خسارت می‌تواند سریع‌تر انجام شود و خدمات متناسب‌تری ارائه خواهد شد. همین داده‌ها در حوزه اعتبارسنجی نیز ارزش پیدا می‌کنند و می‌توانند به صندوق تضمین در شناخت بهتر ریسک کمک کنند.

گفتنی است؛ آنچه از مجموعه این اقدامات به چشم می‌آید، یک پروژه منفرد نیست. بیمه دی همزمان سه مسئله؛ حفظ اعتماد مشتری، توسعه ابزارهای جدید و حرکت به سمت یک ساختار هوشمندتر را دنبال می‌کند. صندوق تضمین غیردولتی مهرگان دی شهر در این میان می‌تواند یکی از مهم‌ترین نقاط اتصال این سه مسیر باشد.

البته یک نکته را نباید فراموش کرد و آن اینکه در چنین پروژه‌هایی زمان‌بندی اهمیت زیادی دارد. بازار منتظر نمی‌ماند و رقبای بیمه دی نیز در حال توسعه خدمات خود هستند. بنابراین فاصله میان ایده و اجرای واقعی باید کوتاه باشد.

این صندوق در عمل می‌تواند دسترسی بنگاه‌های کوچک و متوسط به منابع مالی را آسان‌تر کند، ریسک تأمین مالی را بهتر توزیع کند و همزمان از ظرفیت بانک، بازار سرمایه و بیمه استفاده کند و می‌توان گفت یک ابزار تازه واقعاً متولد شده است که در آینده، نقش بیمه را در اقتصاد ایران فقط به جبران خسارت محدود نمی‌کند و آن را به یکی از بازیگران فعال‌تر در معماری تأمین مالی تبدیل می‌کند.